Όλοι το γνωρίζουμε…. Πως είναι πλάνη αλλά δύσκολα την αποτινάσσουμε από πάνω του. Την κρατάμε πιστεύοντας πως κάποια στιγμή εμείς θα είμαστε αυτοί που θα κάνουμε τη διαφορά, θα την φτάσουμε και θα ξεχωρίσουμε. Εμείς που από μικροί περιμένουμε την επιβράβευση, που κυνηγάμε την πρωτιά, έτσι γενικά και απροσδιόριστα και ζητιανεύουμε ένα «Μπράβο». Είναι καιρός λοιπόν να αντιληφθούμε πως η λύση βρίσκεται μέσα μας και πως το κυνήγι της τελειότητας θα αρχίσει να κοπάζει όταν ξεκινήσουμε να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας.

Κατά τον Frost η έννοια της τελειότητας συνδέεται με την επιθυμία του ατόμου να επιτύχει τον υψηλότερο βαθμό επίδοσης και συνδέεται από μια αυστηρή αξιολόγηση της επίδοσής του. Τόσο η σχέση με τον εαυτό, όσο και η σχέση με τους άλλους χαρακτηρίζονται από υψηλά πρότυπα και απαιτήσεις, οι οποίες εξουθενώνουν το άτομο και δυσκολεύουν σημαντικά την ανάπτυξη εγγύτητας με τους άλλους. Η τελειοθηρία, ως χαρακτηριστικό προσωπικότητας, ενέχει λειτουργικά και μη λειτουργικά στοιχεία για ένα άτομο. Η μη λειτουργική, κλινική τελειοθηρία –όπως έχει πρόσφατα ονομαστεί από τους ερευνητές– έχει συνδεθεί με διαταραχές όπως η κοινωνική φοβία, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, οι διαταραχές της πρόσληψης τροφής –ψυχογενής ανορεξία και βουλιμία–, η κατάθλιψη και οι διαταραχές προσωπικότητας. Σύμφωνα με τη συλλογιστική ενός ατόμου με τελειοθηρία, η τελειότητα υπάρχει και η επίτευξή της είναι δυνατή. Η ύπαρξη ενός εξαιρετικά υψηλού και συχνά μη ρεαλιστικού στόχου μπορεί να οδηγήσει το άτομο σε έντονη απογοήτευση, αν ο στόχος αυτός τελικά δεν επιτευχθεί.

Μια βασική τεχνική που βοηθά ώστε να περιοριστούν τα «κρούσματα» τελειοθηρίας είναι να θέτουμε στον εαυτό μας τα εξής ερωτήματα : « Ο στόχος που έχω είναι εφικτό να πραγματοποιηθεί;» « Είναι δικός μου; Πηγάζει από τα βαθύτερα θέλω του εαυτού μου; Ή είναι μια απεγνωσμένη απόπειρα να ευχαριστήσουμε τους άλλους και να λάβουμε επιτέλους από τον περίγυρο μας την αποδοχή που πάντα αναζητούσαμε;».

Τα παραπάνω ερωτήματα θα μας οδηγήσουν βήμα βήμα πρώτα στην παρατήρηση του εαυτού μας και ύστερα στην αυτογνωσία.

Άλλωστε το στοίχημα μας πρέπει να είναι η ευτυχία μας. Αυτή που είναι κομμένη και ραμμένη για εμάς και για κανέναν άλλον. Αυτή η ευτυχία μπορεί να επιτευχθεί αφού αποδεχτούμε τον εαυτό μας, τον αγαπήσουμε και επιτρέψουμε στους άλλους να τον ανακαλύψουν και να τον αγαπήσουν έτσι όπως είναι. ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ. Μόνο έτσι έχει ουσία η αγάπη. Και για να επιτευχθεί το παραπάνω, η αλλαγή θεωρείται νόμος.

Όσο κι αν μας πονάει πρέπει να ξεκινήσουμε να συμφιλιωνόμαστε με τις αλλαγές, να θέσουμε υπό αμφισβήτηση ότι θεωρούσαμε δεδομένο μέχρι τώρα στη ζωή μας και να αγαπήσουμε το διαφορετικό, όσο και αν το θεωρούμε απειλή. Πρέπει να πάψουμε να χειραγωγούμε το διαφορετικό, να το αξιολογούμε και να το φιλτράρουμε μέσα από την αυταπάτη της τελειότητας. Να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο από το οποίο κανένας αλλά και ούτε ο ίδιος μας ο εαυτός μένει αλώβητος.

Κατά τη διάρκεια όλης αυτής της προσπάθειας μπορεί να βοηθήσει σημαντικά η αλλαγή της στάσης μας ως προς το αποτέλεσμα. Η κοινότυπη φράση : «Σημασία δεν έχει ο προορισμός αλλά το ταξίδι» κρύβει μέσα της όλη την ουσία. Σε αυτό το σημείο εννοούμε το ταξίδι μας για την αναζήτηση του εαυτού μας. Καιρός λοιπόν, να αφήσουμε στον εαυτό μας, όλα τα περιθώρια να ιεραρχήσει τις δραστηριότητες του με βάση τη σημασία που έχουν γι’ αυτόν και μόνον γι’ αυτόν και να αντλεί ικανοποίηση έστω κι αν ένα έργο δεν έχει ολοκληρωθεί. Άλλωστε έτσι δεν είναι και η πραγματική ζωή; Μια μίξη τυχαίων γεγονότων που δεν γνωρίζουμε το αποτέλεσμα εξαρχής, όμως προχωράμε μαζί τους και προσπαθούμε να ζούμε τη ζωή μας όσο πιο όμορφα μπορούμε ανεξαρτήτως με τι θα συμβεί στο τέλος.

Ήρθε λοιπόν η ώρα να ανακαλύψουμε ποιοι πραγματικά είμαστε, μην χάνουμε άλλο χρόνο! Να αγαπήσουμε τον εαυτό και την διαφορετικότητά μας! Δεν υπάρχει τέλειο βάρος, ύψος, αντίδραση, σκέψη, τέλειος σύντροφος ή τέλειος άνθρωπος… κι εκεί ακριβώς κρύβεται η ομορφιά… στην διαφορετικότητα… γι’ αυτό αγαπάμε τους ανθρώπους μας, γιατί είναι διαφορετικοί, ιδιαίτεροι, μοναδικοί. Κι αν στο ταξίδι αυτό προσπαθήσουμε ν’ αγγίξουμε πάλι την έννοια της τελειότητας, να είναι μόνο μέσα απ την έννοια της αγάπης με προϋποθέσεις την ταπεινότητα, την συγχώρεση, την υπομονή. Αρετές που πρέπει να φυλάσσουμε βαθιά ριζωμένες στην καρδιά μας.

Βιβλιογραφία

Παπαδομαρκάκη, Ε & Πορτινού, Σ. (2012). Κλινική τελειοθηρία και γνωσιακή συμπεριφοριστική θεραπεία.ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ, 23(1), 61-71.

Παπανής, Ε. (2015). Το αδιέξοδο της τελειοθηρίας. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, ανακτήθηκε από DOI: 10.13140/RG.2.1.4305.2968.

Μαίρη Παναγοπούλου- Οργανωσιακός Ψυχολόγος

Ψυχολογία της Εργασίας (Μεταπτυχιακή εκπαίδευση -University of EastLondon)

Διοικητική των Επιχειρήσεων με Διεθνή Προσανατολισμό (Μεταπτυχιακή Εκπαίδευση – Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εκπαιδευόμενη στη Συνθετική Συμβουλευτική Ενηλίκων (Ψυχολογικό Κέντρο Χανίων)

Μέλος του συνδέσμου Διοίκησης Ανθρώπινου Δυναμικού Ελλάδος