Ο γιος της Αγγελικής γεννήθηκε την ημερομηνία που είχε υπολογιστεί πως θα γεννιόταν και η ίδια -τρεις δεκαετίες νωρίτερα- αν δεν βιαζόταν να έρθει στη ζωή τελικά ως εφταμηνίτικο. Η δική της ήταν μία τρομακτικά εύκολη γέννα που ακολούθησε μία εξίσου τρομακτικά εύκολη εγκυμοσύνη. Οι δικές του καθόλου, προμηνύοντας την ανακάλυψη μιας πιο σύνθετης εκδοχής του tandem που θα ακολουθούσε.  Με το που βγήκε από μέσα της, τον πήρε αγκαλιά και τον έβαλε στο στήθος να θηλάσει. Το ένστικτό της ήταν σοφό ̇ η Αγγελική δεν είχε ιδέα τι να κάνει με αυτό το τρίκιλο από ανάγκη που μπορούσε να κρατήσει στο ένα χέρι – ή να της πέσει από το ένα χέρι. Ο θηλασμός ξεκίνησε ως το μοναδικό διαθέσιμο σωσίβιο στον επικίνδυνο –για ένα εύκολο παιδί σαν την Αγγελική– ωκεανό του αγνώστου της μητρότητας.

Αν ήταν μόνοι τους σε μια βραχονησίδα στη μέση αυτού του ωκεανού, ίσως να ήταν πιο ομαλή η αρχή για τη δυάδα. Η Φύση ξέρει πολύ καλά ότι το μόνο πράγμα που πρέπει να μεταβολίσει ένα βρέφος μέχρι να βγάλει δόντια είναι το γάλα της μαμάς του. Δυστυχώς, είναι σχετικά μόνη σε αυτή τη γνώση. Η ξηρά βρίθει από ανθρώπους που δεν έχουν θηλάσει οι ίδιοι ή κάποιον άλλον, με αποτέλεσμα να είναι οι πλέον αρμόδιοι να εκφράσουν παθιασμένα την άποψη ότι δεν χρειάζεται να θηλάσει και κανένας άλλος.

Έτσι αυτό που θα μπορούσε στην απομόνωση μιας σπηλιάς να ήταν μια μαγική μύηση στα μυστικά του χτισίματος γεφυρών, γρήγορα μετατράπηκε σε μια διαδικασία που έμοιαζε με δύσκολο, έως και μάταιο, κατόρθωμα από το οποίο πλήθος ειδημόνων προσπάθησε να αποθαρρύνει το νέο ζεύγος (στη σπηλιά άλλωστε δεν θα υπήρχαν τα 137 κομματάκια μωρουδιακών ρούχων που απαιτούν σιδέρωμα απ’ την καλή κι απ’ την ανάποδη σε καθημερινή βάση, όταν το μόνο που επιτρέπει ο μαραθώνιος θηλασμός των πρώτων εβδομάδων είναι ένα γρήγορο τοπικό πλύσιμο στο πιπί).  Καλά, δεν το βλέπεις που πεινάει το μωρό; Δεν το λυπάσαι; Δώσ’ του ένα μπουκάλι να πιει γάλα. Πιπίλα σ’ έχει κάνει, αφού δεν τρώει, βάλτο στην κούνια να μάθει να κοιμάται μόνο του! Πάλι; Μα δεν πέρασε το τετράωρο – και μην το αφήνεις στο στήθος πάνω από δέκα λεπτά…

Σαν να ‘ναι ο θηλασμός συσσίτιο σε ορφανοτροφείο του Ντίκενς. Λες και η αξία του περιορίζεται στα αυτονόητα διατροφικά οφέλη και τη θωράκιση της σωματικής υγείας. Για την ψυχική ανάπτυξη του παιδιού ούτε λόγος. Για τη δημιουργία του μοναδικού δεσμού με τη μάνα, τίποτα. Για την αβέβαιη ισορροπία μιας μητέρας που δεν πιστεύει ότι μπορεί να είναι μητέρα γιατί δεν ξέρει πως είναι οι μητέρες, ελπίδα καμιά.

Μα πως θα μπορούσε μια τόσο πολύπλευρη διεργασία να έχει διαφορετική τύχη σε μια εποχή μονοδιάστατης λογικής όπως η δική μας; Κατά έναν διάσημα κακότροπο μα ευφυή παιδίατρο, το μητρικό γάλα είναι χρυσός, ενώ ό,τι άλλο το υποκαθιστά, σκουριά. Οι πολέμιοί του εκτίθενται, εν μέρει, λόγω της αντιμετώπισής του αποκλειστικά και μόνο ως τροφή. Aυτό το κριτήριο, όταν συνδυάζεται με τη λατρεία του πολιτισμού μας για την εικόνα του μωρού/μπάλα, εύκολα οδηγεί το μητρικό γάλα στην ήττα μίας άνισης μάχης. Η αποκλειστική θρέψη με αυτό δεν εγγυάται τα «μπούτια για φάγωμα» που όλοι λαχταρούν να δαγκώσουν.

Στην επιμονή της ανάγκης της να μάθει να συνδέεται χρωστάει η Αγγελική το ότι γνώρισε, τι άλλο εκτός από τροφή είναι ο θηλασμός: άγγιγμα, φάρμακο (κάθε νήπιο που θηλάζει πια μια-δυο φορές τη μέρα, όταν αρρωσταίνει, επιστρέφει, για όσο νοσεί, στον αποκλειστικό θηλασμό), άγκυρα σε φουρτούνες ενήλικες ή παιδικές, καταφύγιο όταν το καινούριο μοιάζει τρομακτικό, ασφαλές εργαστήριο δοκιμής ορίων (ένα δάγκωμα στη θηλή που ελέγχει ότι αυτή θα προσφερθεί ξανά), λήθη όταν η πραγματικότητα είναι δύσπεπτη, παρηγοριά στον πόνο, και το πιο μεγάλο από όλα: υπάρχει μια αγκαλιά που με δέχεται, χωρίς να απογοητεύεται, όταν είμαι μικρός, αδύναμος, ανώριμος ̇ αυτή είναι που με μαθαίνει να με αγαπώ όταν είμαι κουραστικός, ανιαρός, λίγος ̇ ξέρει πως αργά ή γρήγορα θα δυναμώσω, και έχει την υπομονή να περιμένει να μεγαλώσω ̇ αυτή θα μου κληρονομήσει τη γνώση που θα χρειαστώ για να αποδεχτώ τη σκιά και τις ουλές του άλλου. Χάρη σ’ αυτή θα μπορέσω μια μέρα να περάσω απ΄ τη μεθυστική τύφλα του έρωτα στο σταθερό φως του φάρου της αγάπης.

Λίγο καιρό μετά τη γέννα (ποιανού, αλήθεια;), η Αγγελική είδε ένα όνειρο:

Είμαστε σε οικογενειακή γιορτή. Σε μια γωνιά παρατηρώ έναν άνδρα, άγνωστο κι όμως γνωστό μου, να προσέχει ένα μωρό που κοιμάται σε ένα κόκκινο καθισματάκι αυτοκινήτου. Μοιάζει με δίδυμο του γιού μου. Μαθαίνω ότι πάντα κοιμάται, το περιφέρουμε όπου πάμε, και κάποιος έχει μόνιμα τον νου του στο μωρό που δεν ήξερα ότι είχα.

Ο παράλληλος θηλασμός, ή tandem nursing,  είναι από τις πιο προκλητικές έννοιες στο κεφάλαιο αυτό. Δύσκολα την αποδέχονται όσοι δεν έχουν συμμετάσχει στο μυστήριο του θηλασμού: μία μητέρα θηλάζει την ίδια στιγμή δύο παιδιά που δεν είναι δίδυμα. Η σωτηρία της Αγγελικής τη μύησε σε μία μεταφορική εκδοχή του: κοντά σε μία άγνωστη κι όμως γνωστή Ρώγα, έμαθε πώς να αγαπά το Παιδί της, την ίδια στιγμή που θήλαζε τον γιο της.

 

Από την Έλλη Κυριλλίδου